De uitbreiding van de Europese Unie tot 25 lidstaten, en in de (nabije) toekomst mogelijkerwijze naar 28 en zelfs nog méér, brengt socio-economische systemen samen die qua inkomensniveaus en sociale bescherming grondig van elkaar verschillen. De verschillen inzake inkomens en lonen tussen oost en west – zelfs in de meest geavanceerde nieuwe lidstaten als Tsjechië en Hongarije ligt de loonkost nog altijd tot 80% lager dan de onze – zijn groot genoeg om de migratiestromen van werknemers en de productie- en investeringsbeslissingen van ondernemingen significant te beïnvloeden.

 

Net als communicerende vaten groeien de nu binnen de Europese Unie samengebrachte systemen door het integratieproces naar elkaar toe. Deze sociale convergentie wordt bewerkstelligd door meerdere integratie- mechanismen, met name groeiende internationale handel van goederen en diensten, buitenlandse investeringen van ondernemingen en migratie van werknemers. Of deze sociale convergentiebeweging effectief leidt tot sociale afbouw hangt af van welk aanpassingsmechanisme doorweegt. Uit de gevoerde analyse komt naar voren dat integratie door internationale handel en horizontale bedrijfsmobiliteit (ondernemingen met activiteiten hier én ginder) als aanpassingsmechanisme te verkiezen zijn boven verticale bedrijfsmobiliteit (de regelrechte delocalisatie) en mobiliteit van werknemers.

 

Gepleit wordt verder ook voor een actieve recrutering van werknemers uit de nieuwe lidstaten voor de invulling van de zogenaamde knelpuntvacatures in onze economie. Het gaat hier dan zowel om vacatures met een hogere opleidingscomponent als om jobopportuniteiten waarvoor bij ons onvoldoende werkwilligheid bestaat. Wel zouden best de hier geldende sociale voorwaarden als uitgangspunt dienen voor tewerkstelling van personen uit de nieuwe lidstaten. Ook verdere vrijmaking van de dienstenmarkten verdient de nodige verdere aandacht.

 

(Beleidsnota nr. 11/februari 2006.)