Voorliggend rapport toont de resultaten van een monitoringinstrument dat ontwikkeld werd om de sociale inschakelingseconomie in Vlaanderen in kaart te brengen. De ontwikkeling van dit instrument vond plaats aan het HIVA (K.U.Leuven), kadert in de onderzoekswerkzaamheden van het Steunpunt Werk en Sociale Economie en werd uitgevoerd in opdracht van de Vlaamse administratie. De opdracht bestond erin bestaande databanken maximaal te valoriseren om zo het veelkleurige pallet van de sociale inschakelingseconomie in kaart te brengen. Het uiteindelijke resultaat levert ons de nodige indicatoren op om een profielschets te kunnen maken van de ondernemingen die actief zijn in de sociale inschakelingseconomie, haar werknemers, maar ook haar potentiële doelgroep.

Dit resultatenrapport wordt vergezeld door twee andere rapporten. Ten eerste is er het technisch voorrapport dat de sociale economie in Vlaanderen conceptualiseert en de mogelijke bronnen voor het opstellen van een monitor oplijst (Gijselinckx & Van den Broeck, 2008). Daarin werd de argumentatie opgebouwd waarom in eerste instantie werk gemaakt werd van een monitor voor de sociale inschakelingseconomie als deelsector van de ruimere sociale economie in Vlaanderen, maar ook hoe de monitor kan uitgebreid worden tot meerdere categorieën van sociale economieondernemingen.

Daarnaast hoort bij dit rapport ook een methodologierapport, dat andere onderzoekers in staat zou moeten stellen om de resultaten van deze monitor te repliceren en de administratie moet toelaten om deze monitor voor de komende jaren zelf op te stellen. We laten daarbij niet na om de nodige beleidsaanbevelingen te formuleren om de kwaliteit en de efficiëntie van dit werk te verhogen.

Het koppelen van administratieve databanken, de calibratie van indicatoren, het hercoderen van nomenclaturen, ... detaillistisch is het werk in alle geval. Statistieken en systemen die doorheen de tijd vergelijkbaar moeten zijn ontwikkelen zich langzaam, met vele versies en verbeteringen. Bovendien moet elk meetinstrument ook de nodige flexibiliteit bevatten om zich aan de passen aan een voortdurend wijzigende beleidsomgeving. We zijn ervan overtuigd dat deze opdracht alvast heeft kunnen resulteren in een nulmeting. We durven er dan ook op rekenen dat in de sector het inzicht groeit dat statistische herkenning bijdraagt tot een betere maatschappelijke erkenning. Daarbij pleiten we voor het uitbreiden van dit monitoringinstrument naar andere domeinen van de sociale economie, zoals de (erkende) coöperaties, de vennootschappen met sociaal oogmerk, de mutualiteiten, de ondersteuningsstructuren voor de sociale economie, etc.

De meerwaarde van dit werk zal ook maar ten volle tot uiting komen wanneer het in de loop van de komende jaren gecontinueerd kan worden. We pleiten er dan ook voor dat dit werk in de toekomst voortgezet wordt en dat beleidsconclusies ter verbetering van dit soort werk ter harte genomen zullen worden. Zodoende is deze monitor niet het eindproduct van een studie, maar een beginpunt. We wensen de lezer alvast veel inspiratie toe bij het doornemen van dit rapport.