Dit rapport wil de tewerkstelling van internationaal huishoudpersoneel op een constructieve manier benaderen, van op het terrein. Het is niet de bedoeling om een juridisch of academisch traktaat af te leveren. Veeleer willen we aantonen dat er een aantal vragen zijn die in de discussies rond internationaal huishoudpersoneel te weinig aan bod komen, en willen we met dit rapport een oproep doen om meer aandacht te besteden aan deze vragen, om het beleid meer te laten aansluiten bij de realiteit op het terrein. Waar zijn deze huishoudbedienden tewerkgesteld, wie zijn ze, en vooral: Wat zijn hun wensen en noden? Maar ook: waarom doen werkgevers beroep op hun diensten, wat zijn hun behoeften en problemen? Op welke manier kan op al deze noden een antwoord geboden worden in de legaliteit? We komen in veel gevallen slechts tot een begin van antwoord, maar die eerste antwoorden tonen op zich aan dat het zinvol is om verder onderzoek te doen. Wanneer we het hebben over internationaal huishoudpersoneel, spreken we over alle buitenlandse personen die werken in dienst van een privégezin, ongeacht hun statuut.

Het rapport valt uiteen in drie delen :

In het eerste deel geven we een overzicht van de huidige stand van zaken wat betreft :

• De verschillende statuten waarmee huishoudbedienden tewerkgesteld worden.
• De verschillende mogelijkheden voor buitenlands huishoudpersoneel om legaal te werken in België.
• De situatie van huishoudpersoneel zonder papieren.
• Problemen in verband met bescherming van buitenlands huishoudpersoneel tegen misbruik.
• De huidige mogelijkheden om kwalificaties van huishoudpersoneel te bepalen en te waarderen.

Voor elk van deze onderdelen geven we onze conclusies en aanbevelingen voor verbeteringen voor de huidige knelpunten. In dit deel verwijzen we ook regelmatig naar onze bevindingen uit het tweede deel. Andere informatie in dit eerste deel is afkomstig van gesprekken met verschillende instanties, en een reeks onderzoeken en rapporten, die in onze referentielijst terug te vinden zijn. We hebben ervoor gekozen om in dit eerste deel een minimum aan technische informatie te verschaffen die volgens ons nodig is om de conclusies en aanbevelingen te kunnen begrijpen. Voor meer precieze informatie over de vaak complexe en uitgebreide materies die we aanraken, verwijzen we naar onze bronnen in de referentielijst. Het zal blijken dat in veel gevallen we vooral komen tot nieuwe vragen, eerder dan tot sluitende antwoorden. Heel wat informatie is op dit moment gewoonweg onvolledig of moeilijk te bekomen.

In het tweede deel geven we de resultaten van de bevraging van werkgevers en werknemers die we hebben georganiseerd, en het bijkomende onderzoek dat we hebben gedaan. We leggen uit welke methodologie we hebben gebruikt, en wat de antwoorden waren die we bekwamen.

In het laatste deel geven we een aantal aanbevelingen als algemene conclusie. Wij menen in elk geval dat er een grondige hervorming nodig is van de statuten waarmee huishoudelijk personeel in België tewerkgesteld is, en dat ook het systeem van vergunningen voor buitenlands huishoudpersoneel de nodige aanpassingen kan gebruiken.

We sluiten het rapport af met een referentielijst en een verklarende woordenlijst. We weten immers dat in dit soort discussies terminologie vaak van onderzoek tot onderzoek een andere betekenis krijgt, het is dan ook essentieel om te verduidelijken hoe we bepaalde termen in dit rapport begrijpen.