FICHES
Onderzoekscentra
In verschillende opleidingen is er meer of minder aandacht voor sociale economie. Een aantal leerstoelen, opleidingen en vakgroepen echter hebben sociale economie structureel opgenomen als kern van hun programma.
In deze rubriek vindt u een opsomming van zowel de onderzoekscentra als de opleidingen in België met betrekking tot de sociale economie en aanverwante domeinen als diversiteit, gelijke kansen of duurzaam ondernemen.
CDO (Centrum voor Duurzame Ontwikkeling)
Het CDO werd in 1995 opgericht als interdisciplinair centrum aan de Universiteit Gent met als bedoeling de wetenschappelijke deskundigheid op het domein van duurzame ontwikkeling uit te bouwen en het maatschappelijk debat te stimuleren. Een netwerk van 9 vakgroepen maakt het bestuur uit van het CDO. Daarnaast heeft het CDO een eigen locatie waar een multidisciplinair team van 10 à 15 onderzoekers is samengebracht en van waaruit de onderzoeksprojecten worden uitgevoerd.
Verschillende onderzoeksprojecten worden uitgevoerd, voornamelijk rond volgende thema’s:
- duurzame ontwikkeling op lokaal en regionaal niveau
- milieugebruiksruimte, materiaalstromen en voorraadbeheer
- duurzaam ondernemen, duurzame productie en consumptie
- systeeminnovatie, transitiemanagement en scenario’s
- Noord-Zuidaspecten van duurzame ontwikkeling
Centrum voor Gelijke Kansen en Diversiteit - Leuven
Met de oprichting van het Centrum voor Gelijke Kansen en Diversiteit wil de Katholieke Universiteit Leuven mee een antwoord bieden op de belangrijke uitdagingen én opportuniteiten die een diverse samenleving met zich mee brengt. Momenteel is er veel relevant onderzoek rond gelijke kansen en diversiteit aanwezig binnen de verschillende faculteiten en hun wetenschappelijke disciplines. Echter, het formuleren van antwoorden op een complexe materie vraagt om een interdisciplinaire aanpak. Daarom wil het Centrum de krachten bundelen voor onderzoek, onderwijs en dienstverlening rond gelijke kansen en diversiteit, en een belangrijke rol opnemen in het maatschappelijke debat aangaande dit thema.
www.kuleuven.be/diversiteit/cgkd.htm
CERISIS (Centre de recherche pour la solidarité et l'innovation sociale) - Louvain-la-Neuve
In 1995 richtte de l'Université Catholique de Louvain een interdisciplinair onderzoekscentrum binnen de sociale wetenschappen op. Dit centrum heeft haar zetel in Hainaut, een regio geconfronteerd met grote culturele, economische en sociale problemen maar sterk gericht op ontwikkeling en verandering.
Het CERISIS-UCL kent als doelstellingen enerzijds de wetenschappelijke analyse van de mechanismen die de diverse ongelijkheden tussen groepen en individuen bestendigen, en anderzijds de processen die leiden tot een verbetering van deze ongelijkheden en deze mechanismen opheffen.
CES (Centre d’Economie Sociale) - Luik
Het centrum werd opgericht in het begin van de jaren '90 met de volgende missie:
- Ontwikkelen van onderzoek in de sociale economie met als invalshoeken economische analyse, werkloosheid, administratie en recht.
- Ondersteunen van het onderwijsactiviteiten betreffende sociale economie aan de Université de Liège en elders;
- Hun expertise ten dienste stellen van de samenleving en aanbieden aan verantwoordelijken van overheid en privé.
Chaire Cera en Entrepreneuriat et Management en Economie Sociale - Luik
Deze leerstoel is het resultaat van een partnerschap tussen Cera en het Centre d’Economie Sociale van de HEC-Ecole de Gestion van de Universiteit van Luik. De leerstoel heeft tot doel het ondernemen en het management in de sociale economie te ondersteunen via onderzoek en onderwijs. In het kader van het Cera expertisecentrum Ondernemen werkt de Cera Leerstoel nauw samen met het Steunpunt Coöperatief Ondernemen (Hoger Instituut voor de Arbeid, Katholieke Universiteit Leuven).
CIMIC (Centrum voor Intercultureel Management en Internationale communicatie) - Mechelen
CIMIC is een expertisecentrum van de Katholieke Hogeschool Mechelen. CIMIC is actief in onderwijs, training, onderzoek en publicaties en verzorgt een bachelor na bachelor Intercultureel Management, een postgraduaat Diversiteitsmanagement, en is actief in tientallen onderzoeks en dienstverleningstrajecten in social-profit en profit organisaties.
HIVA (Hoger Instituut voor de Arbeid) - Leuven
Een beleidsgericht onderzoeksinstituut van de K.U. Leuven met een onderzoeksgroep 'Middenveld en sociale economie'. Het Steunpunt Coöperatief Ondernemen is een onderzoekscentrum rond coöperatief ondernemen van het HIVA en wordt gefinancierd door Cera. Het steunpunt stelt zich tot doel door middel van wetenschappelijk onderzoek de verdere ontwikkeling van het coöperatief ondernemen in België te ondersteunen.
Leerstoel Sociale Economie - Antwerpen
Interdisciplinaire, interfacultaire en interuniversitaire leerstoel toegekend aan de Universiteit Antwerpen. De focus van de leerstoel ligt op "sociale economie in brede zin". Zij zal een hefboom zijn om academische aandacht voor een sociale economie te stimuleren en verder te ontplooien de komende jaren.
Living Stone Competentiecentrum voor Intercultureel Ondernemen - Leuven
De combinatie van interculturaliteit en ondernemerschap inspireerde K.U.Leuven en reisorganisatie Joker in 2005 tot de oprichting van het Living Stone Competentiecentrum voor Intercultureel Ondernemen (LSC). HIVA, het Hoger Instituut voor Arbeid, is academische partner. In 2007 traden Cera en KBC toe, respectievelijk als aandeelhouder en partner. In 2009 ondersteunde de Vlaamse overheid LSC voor de uitbouw van een actief draagvlak voor haar socio-economisch impulsprogramma 'Vlaanderen-in-Actie'. Het Living Stone-initiatief slaat de brug tussen theorie en praktijk van intercultureel management.
Opleiding 'Management in de sociale economie' - Antwerpen, Hasselt
De opleiding 'Management in de sociale economie' wordt aangeboden als postacademisch vormingsprogramma van twee academiejaren. Het is een modulair programma, waarin verschillende aspecten van management in diverse modules aan bod komen.
Het programma is een samenwerking tussen de managementschool van de Universiteit Antwerpen (UAMS) en Universiteit Hasselt.
www.uhasselt.be/onderwijs/opleidingen/postacademische/mansocec
Vakgroep Management en Ondernemerschap - Gent
De Vakgroep Management & Ondernemerschap is één van de zeven vakgroepen die werkzaam zijn binnen de Faculteit Economie en Bedrijfskunde van de Universiteit Gent.
Het onderzoeksdomein van de vakgroep is zeer ruim. Rond diverse thema's wordt onderzoek verricht. Eén van de vier onderzoeksgroepen is Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen.
Vlerick Management School - Leuven, Gent
Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen is één van de drie speerpunten. Een speerpunt is een domein waarin de School een bijzondere competentie heeft vergaard en op basis waarvan ze zichzelf wil differentiëren. Het is rond de speerpunten, bijvoorbeeld, dat de School haar internationaliseringstrategie opbouwt. Speerpunten vereisen een multidisciplinaire aanpak over onze verschillende kennisdomeinen heen, en omvatten verschillende onderzoeksprojecten en onderzoekscentra.
www.vlerick.be/nl/knowres/spearheads.html
Steunpunten
Steunpunten zijn opgericht door de Vlaamse overheid. Zij hebben als centrale taak beleidsondersteunend onderzoek te doen over een aantal centrale beleidsthema's.
Steunpunt Werk en Sociale Economie
Het Steunpunt WSE is een kenniscentrum dat expertise opbouwt en ter beschikking stelt over de thema’s werk, arbeidsmarkt en sociale economie. Het stelt zich tot doel de kennis over deze thema’s te bundelen en uit te breiden door middel van eigen onderzoek. Het Steunpunt WSE wordt gedragen door een interuniversitair en interfacultair consortium zodat de voornaamste disciplines die een rol spelen in het arbeidsmarktonderzoek zijn vertegenwoordigd.
Steunpunt Gelijkekansenbeleid - Antwerpen
Het Steunpunt Gelijkekansenbeleid is een expertisecentrum rond gelijke kansen en focust op vrouwen, allochtonen, holebi's en ouderen. Door fundamenteel en toegepast onderzoek dragen we bij tot kennisontwikkeling en wetenschappelijke ondersteuning van overheid en middenveld. Wij bieden instrumenten voor de monitoring van de stand van zaken inzake gelijke kansen in Vlaanderen. Onze dienstverlening bestaat uit wetenschappelijke begeleiding. Ons uitgangspunt is de overtuiging dat alle mensen gelijk zijn en tegelijk verschillend, en dat beide dimensies dienen gevrijwaard te worden. Emancipatie, non-discriminatie en diversiteit zijn dan ook begrippen die centraal staan in ons denken over 'gelijke kansen'. Het Steunpunt werd opgezet in het kader van het programma Steunpunten Beleidsrelevant Onderzoek van de Vlaamse Overheid en is een samenwerkingsverband tussen de Universiteit Antwerpen en de Universiteit Hasselt.
Steunpunt Studie- en schoolloopbanen - Leuven
Het Steunpunt 'Studie- en schoolloopbanen' is een Vlaaams multidisciplinair expertisecentrum, gefinancierd door de Vlaamse Regering, met als centrale doelstellingen de constructie en ontsluiting van gegevensbestanden die toelaten om na te gaan welk pad jongeren volgen van het begin van het basisonderwijs tot de intrede op de arbeidsmarkt; de uitvoering van (langetermijn) beleidsgericht onderzoek; en wetenschappelijke dienstverlening. Het Steunpunt onderzoekt in welke mate en in welk opzicht de schoolloopbanen, alsook de paden van school naar werk verschillen tussen jongeren, o.a. naargelang hun sociale achtergrond. Ook verwacht men een beter begrip van de mogelijke oorzaken en gevolgen van deze verschillen, om het onderwijsbeleid optimaal hierop af te stemmen. Het Steunpunt wordt aangestuurd d.m.v. vijfjaarlijkse beheerscontracten, op grond van openbare aanbestedingsprocedures.
Momenteel bevindt het Steunpunt SSL (voorheen Steunpunt LOA genoemd) zich in de uitvoeringsperiode van zijn tweede vijfjarenprogramma. Onderzoeksdomein 1: 'Studie- en schoolloopbanen van leerlingen en studenten'; Onderzoeksdomein 2: 'Overgang van onderwijs naar arbeidsmarkt'.